سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس پژوهش های آبخیزداری 2981-2313 28 1 2015 03 21 Allelopathic effect of Atriplex canesence and Atriplex lentiformis on germination traits, the total chlorophyll and phenols content of Agropyron elongatum اثر آللوپاتیکی Atriplex canesence و Atriplex lentiformis بر مولفه‌های جوانه‌زنی، میزان کلروفیل و فنل کل Agropyron elongatum 2 9 107042 10.22092/wmej.2015.107042 FA ندا ابراهیمی محمدآبادی دانش آموخته کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشگاه گنبد کاووس حامد روحانی استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه گنبد کاووس ابراهیم غالم علیپور علمداری استادیار گروه تولیدات گیاهی، دانشگاه گنبد کاووس حمید مصطفیلو کارشناس ارشد مرتعداری، ادراه کل منابع طبیعی و آبخیزداری، استان گلستان Journal Article 2013 08 22 An experiment was carried out to evaluate the allelopathic potential of various concentrations of (0, 10, 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90 and 100%) of Atriplex canescens and Atriplex lentiformis  which were prepared by aqueous suspension of 10% at the flowering stage on some germination traits (Root length, shoot length, seedling growth, germination percent, speed of germination, vigor index), physiological (total chlorophyll content) and biochemical (total phenols content) shoot let and leaflet of Agropyron elongatum as a non native plant which is introduced on range management projects of the eastern Golestan province in laboratory of Hydro-ecology at Gonbad-e-Kavous University. The experiment was conducted in a completely randomized design with three replications. The ANOVA analysis showed that species, various concentrations and the interaction of species and concentrations had significant difference at 1% on radicle length, speed of germination, seedling vigor index, total chlorophyll and total phenol content from shoot let and leaflet of A. elongatum. The interaction of species and concentrations on germination percent was significant at 5%. While the effect of them on shoot and seedling lengths were insignificant.  The mean comparison of interactions effect of species and various concentrations indicated that there were significant decrease on total chlorophyll content and, radicle length, germination percent, speed of germination and seedling vigor index with increasing concentrations of two species of Atriplex as compared to control. On the other hand, the amount of total phenols of seedling had a rising trend with increasing concentrations trend over control. 100% of concentrations aqueous extract of  A. canesence had a maximum of Phenols content (194/38%) as compared to control. آزمایشی جهت ارزیابی پتانسیل آللوپاتیکی غلظت‌های مختلف (0، 10، 20، 30، 40، 50، 60، 70، 80، 90 و 100 درصد) Atriplex canesence و Atriplex lentiformis حاصل از سوسپانسیون آبی 10 درصد در مرحله گل‌دهی بر برخی از مولفه‌های جوانه‌زنی (طول ریشه‌چه، طول ساقه‌چه، طول گیاهچه‌‌ای، درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، شاخص بنیه بذر)، بیوشیمیایی (میزان فنل کل) و فیزیولوژیکی (میزان کلروفیل کل) برگچه و ساقه‌چه Agropyron elongatum به‌عنوان گیاه غیر بومی پیشنهادی در طرح‌های مرتع‌داری شرق استان گلستان در آزمایشگاه هیدرواکولوژی دانشگاه گنبد کاووس به اجرا درآمد. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که گونه‌ها، غلظت‌های مختلف و اثر متقابل گونه‌ها و غلظت‌ها بر صفات طول ریشه‌چه، سرعت جوانه‌زنی، شاخص بنیه بذر، میزان کلروفیل کل و فنل کل برگچه و ساقه‌چه   A. elongatum اختلاف معنی‌داری در سطح یک درصد داشتند. اثر متقابل گونه‌ها و غلظت‌ها بر درصد جوانه‌زنی در سطح پنج درصد معنی دار بود. در حالی‌که اثر آن‌ها بر صفت طول ساقه‌چه و گیاهچه معنی‌دار نبود. مقایسه میانگین‌ اثر متقابل گونه‌ها در غلظت‌های مختلف تیمار نشان دهنده کاهش معنی‌دار بر مولفه‌های میزان کلروفیل کل، طول ریشه‌چه، درصد جوانی‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، شاخص بنیه بذر در اثر افزایش غلظت عصاره‌های دو گونه Atriplex نسبت به شاهد بود. از سوی دیگر میزان فنل کل نسبت به شاهد به‌طور معنی‌داری با افزایش غلظت، روند افزایشی نشان داد. بالاترین میزان فنل کل مربوط به غلظت 100 درصد عصاره آبی A. canesence برابر با 38/194 نسبت به شاهد بود. https://wmrj.areeo.ac.ir/article_107042_008b4abaebc3f321a352e3f0e8b99335.pdf

سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس پژوهش های آبخیزداری 2981-2313 28 1 2015 03 21 Effect of seed irradiation with low dosed of gamma ray on some seedling emergence and morphological parameters of two species of Bromus tomentellus and Agropyron elongatum تاثیر پرتودهی بذر با دزهای پایین اشعه گاما بر برخی پارامترهای سبزشدگی و رشد گیاهچه دو گونه Bromus tomentellus و Agropyron elongatum 10 16 107043 10.22092/wmej.2015.107043 FA آرزو علیزاده دانشجوی کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس قاسمعلی دیانتی تیلکی دانشیار گروه مرتعداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس بهنام ناصریان خیابانی کارشناس ارشد اصالح نباتات، پژوهشکده کشاورزی، پزشکی و صنعتی هسته ای کرج احسان ساداتی استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران Journal Article 2013 11 12 Low doses of gamma radiation are widely used to stimulate seed germination, growth and crop production.  This study was conducted to study effect of irradiation with doses of 20, 30, 50, 100 and 150 Gy of gamma ray on seeds of two species of Ag. elongatum and Br. tomentellus. For this purpose, for each species in an experiment with completely randomized design, three replications of treated seeds with gamma ray were sown in plastic pots and the parameters of germination capacity, germination rate, germination value and biomass of shoots and roots was evaluated.  The results showed the treat of 30 gray had the most significant effects on the evaluated parameters of Ag. elongatum, and the most increase in germination rate, germination value (P<0.01) and germination capacity (P<0.05) was observed in this dose. Also about Br. tomentellus the treat of 50 gray increased seed germinatin value (P<0.01), germination capacity (P<0.05) significantly, and the root biomass increased significantly in 30 gray treat (P<0.01). تابش دزهای پایین پرتو گاما بر بذر در جهت افزایش جوانه‌زنی، رشد و تولید به طور وسیعی بکار گرفته می‌شود.  در تحقیق حاضر - تیمار پرتودهی با دزهای 20، 30، 50، 100 و 150 گری پرتو گاما بر بذر 2 گونه A.elongatum و B.tomentellus مورد بررسی قرار گرفت.  بدین منظور برای هر گونه یک آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی طراحی و بذور پرتودهی شده با سه تکرار برای هر تیمار پرتو در داخل گلدان‌های پلاستیکی کشت شده و پارامترهای درصدجوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، ارزش جوانه‌زنی، رشد و تولید ارزیابی شد. بر اساس نتایج حاصل از این بررسی دز 30 گری در گونه A.elongatum بیشترین تاثیر مثبت را بر پارامترهای مورد بررسی داشت به طوری که افزایش سرعت جوانه‌زنی، ارزش جوانه‌زنی (0.01>P) و درصد جوانه‌زنی (0.05>P)، در این تیمار مشاهده شد. همچنین در رابطه با گونه B.tomentellus تیمار دز 50 گری سبب افزایش ارزش جوانه‌زنی (0.01>P) و درصد جوانه‌زنی (0.05>P) بذر شد. در دز 30 گری نیز بیشترین تولید بیوماس ریشه نسبت به تیمار شاهد (0.001>P) مشاهده شد. https://wmrj.areeo.ac.ir/article_107043_3cdc47fc04789214d5e0870ef8fe4eb4.pdf

سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس پژوهش های آبخیزداری 2981-2313 28 1 2015 03 21 Prioritize strategies to improve the economic and social Status of Watershed residents using network analysis process (Case study: Fars province) اولویت‌بندی راهکارهای بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی آبخیزنشینان استان فارس با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه‌ای 17 27 107044 10.22092/wmej.2015.107044 FA شهرام کیانی صفت دانشگاه تهران حمیدرضا قره چایی دانشگاه تهران علی آذره دانشگاه تهران حسن خسروی دانشگاه تهران Journal Article 2014 03 15 Due to the involvement of the human and natural phenomenon ecosystem management is basically difficult and complex matter, so management with systemic approach is necessary. This management must be comprehensive, cause resources sustainability and improve economic and social situation of watersheds stakeholders. Due to the complex and mutual interaction of watershed residents with natural resources, the social and economic status improvement of these communities can be effective factor in improving the status of natural resource. Hence, the present study tries to present the strategies to improve the economic and social status of Fars watershed residents using network analysis and Super Decision software. The Statistics community of this research was PhD students and professors of promoting and management desert areas department, Agricultural College, Shiraz University.  Measuring instruments of research was direct interviews and questionnaires, finally 30 questionnaires were filled by experts. The results showed that “the government support in order to establish manufacturing unit, not only rural agriculture” is the first priority with the score of 0.281. After that the factor of “providing gas, electricity and roads to small rural areas” was the second priority with score of 0.249. Also, improving public health services has the least effect on socio-economic status of villagers between selected factors. مدیریت اکوسیستم اساساً به سبب دخیل بودن پدیده‌های طبیعی و انسانی، امری دشوار و پیچیده است که نیازمند مدیریتی با رویکرد سیستمی است. این مدیریت باید جامع بوده و موجب حفظ پایداری منابع شود و علاوه بر آن ارتقاء وضعیت اقتصادی و اجتماعی ذینفعان حوزه‌های آبخیز را شامل گردد. به‌دلیل تعامل پیچیده و متقابل آبخیزنشینان با منابع طبیعی، بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی این جوامع می‎تواند در بهبود وضعیت منابع طبیعی گامی مؤثر و کارساز باشد. از این رو، پژوهش حاضر، با هدف بررسی راهکارهای بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی آبخیزنشینان استان فارس با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه‌ای و اولویت‌بندی آنها با نرم افزار Super Decision صورت پذیرفت. جامعه آماری این تحقیق دانشجویان دکتری و اساتید گروه ترویج و بخش مدیریت مناطق بیابانی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز می‌باشند. ابزار اندازه‌گیری پژوهش پرسشنامه و مصاحبة مستقیم بوده که در مجموع تعداد 30 پرسشنامه از خبرگان مذکور پر شده است. نتایج این پژوهش نشان داد که وجود حمایتهای دولتی در راستای تاسیس واحدهای تولیدی نه صرفا کشاورزی در روستا با امتیاز (281/0) نسبت 10 گزینه دیگر در بهبود وضعیت اقتصادی- اجتماعی و فرهنگی روستاییان در اولویت قرار دارد. پس از آن گزینه گازرسانی، برق رسانی و جاده سازی برای مناطق کوچک روستایی با امتیاز  249/0 اولویت بالاتری نسبت بقیه داشت. همچنین از میان 10 گزینه مورد بررسی افزایش خدمات عمومی و بهداشتی با امتیاز 181/0 از کمترین اولویت در بهبود وضعیت اقتصادی-اجتماعی روستائیان برخوردار بود. https://wmrj.areeo.ac.ir/article_107044_df37fab65d5bd4a49456e63879e951ce.pdf

سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس پژوهش های آبخیزداری 2981-2313 28 1 2015 03 21 Surveying of soil factors effects on total form and DTPA-extractable form of heavy metals in three land-Use types بررسی تاثیر فاکتورهای خاکی بر مقادیر قابل استخراج با DTPA و کل فلزات سنگین خاک تحت سه نوع کاربری 28 40 107045 10.22092/wmej.2015.107045 FA ابراهیم محمودآبادی دانشگاه تهران غلامرضا ثواقبی دانشگاه تهران Journal Article 2013 03 08 Today one of the important environmental issues is soil pollution with heavy metal. Pollutants entering to soil causes the gradual elimination of beneficial organisms from this habitat, therefore Biodiversity is the original condition for dynamics, self-regulation, balance and stability of soil ecosystems, is destroyed. Total metal concentrations in the environment do not necessarily reflect its degree of toxicity or bioavailability because the bioavailability greatly depends on various environmental conditions. On the other hand, Land use impacts on many physical and chemical properties of soils. Recognition effective processes on bioavailability of metals help in modeling and understanding the environmental effects of these elements in the soil. In order to investigate the influence of soil factors on the total form and mobility and bioavailability heavy metals in different land-use, 116 samples were taken from surface soil in three land use Including Needle leaf forest, broadleaf and Rangeland in Chitgar Forest Park located in the West of Tehran city. Mean annual precipitation based on 14 years statistics of Chitgar meteorological synoptic station from 1996 to 2010 were 267 mm and annual temperature was 17.2 degree centigrade. In the laboratory amount of calcium carbonate, pH, electrical conductivity, percent organic carbon, iron, copper, zinc and manganese in two form DTPA-extractable and total form was measured. Then, using stepwise regression methods most influential factors determined in each land use and were compared with each other. According to Mean comparison, the maximum amount of carbon was in the broad-leaves forests with average 2.7 that showed significant difference with Needle leaves forest with average 1.6 and pasture with average 0.8. Soil organic Carbon had a strong positive correlation with DTPA extractable Zn(R= 0.762). This correlation was variable between the land use types. Also, the amount of carbon showed a significant positive correlation with Fe and Mn DTPA form. One way variance analysis of calcium carbonate (CaCO3) had significant difference in all studied land uses (P<0.05). On the other hand a significant negative correlation (p<0.01) Was observed Between CaCO3 and total amount of Cu (R=-0.469), Mn(R=-0.441) and Fe (R=-0.641) in the entire study area.  Results showed that soil factors play an important role in the bioavailability of heavy metals in the soil. These factors are affected by parent material, and sometimes land-use and management types and Cause different effects on the bioavailability of metals in the soil. This study contributes to the understanding of factors that affect the bioavailability of metals and also help to Model and predict available form of metal with regard to soil physical and chemical properties under different land use.‎ امروزه یکی از مسائل مهم زیست محیطی، آلوده شدن خاکها به فلزات سنگین است. ورود این آلاینده‌ها به خاک سبب حذف تدریجی بسیاری از موجودات مفید این زیستگاه شده، در نتیجه تنوع زیستی که شرط اصلی پویایی، خود تنظیمی، تعادل و پایداری اکوسیستم خاک است،  از بین می‌رود. غلظت کل فلز  در محیط ضرورتا درجه سمیت یا زیست فراهمی‌اش را منعکس نمی‌کند به این دلیل که زیست فراهمی بطور زیادی به شرایط محیطی مختلفی بستگی دارد. از طرفی کاربری اراضی تاثیرات زیادی را بر خصوصیات شیمیایی و فیزیکی خاک‌ها دارد. شناخت فرایندهای تاثیر گذار در زیست فراهمی فلزات می‌تواند کمک شایانی را در مدل‌سازی و فهم تاثیرات زیست محیطی این عناصر در خاک داشته باشد. به منظور بررسی تاثیر فاکتورهای خاکی در تحرک و زیست فراهمی عناصر سنگین 116 نمونه سطحی از خاک سه نوع کاربری جنگل دست کاشت سوزنی برگ، جنگل دست کاشت پهن‌برگ و زمین مرتعی از پارک جنگلی چیتگر تهران برداشته شد. میانگین سالیانه بارش منطقه  267 میلی‌متر و درجه حرارت سالانه 2/17 درجه سانتیگراد می‌باشد. مقدار کربنات کلسیم، pH، هدایت الکتریکی، درصد کربن آلی، مقادیر کل و فرم قابل استخراج با DTPA فلزات آهن، مس، روی و منگنز خاک اندازه‌گیری شد. با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، رابطه و همبستگی بین فاکتورهای خاکی و فلزات بررسی شد. سپس با استفاده از روش رگرسیون گام به گام بیشترین فاکتورهای تاثیرگذار در هر کاربری تعیین و با یکدیگر مقایسه شدند. مقایسه میانگین کربن آلی خاک در کاربری‌ها نشان داد که بیشترین مقدار کربن در کاربری جنگل پهن‌برگ با میانگین 7/2 بود که نسبت به کاربری سوزنی برگ با میانگین 6/1 و کاربری مرتع با میانگین 8/0 اختلاف معنی دار(0.01> p)  نشان داد. مقدار ماده آلی در کل منطقه مطالعاتی همبستگی مثبتی و شدیدی با روی  قابل استخراج با DTPA  نشان داد ( 0.762= R). که مقدار این همبستگی در بین کاربری ها متغیر بود. همچنین مقدار کربن با مقدار قابل جذب آهن و منگنز نیز همبستگی مثبت و معنی دار نشان داد. آنالیز واریانس یک طرفه مقدار کربنات کلسیم (CaCO3) نیز در بین کاربری های مورد بررسی اختلاف معنی دار نشان دادند (0.05> p). همبستگی منفی و معنی داری (0.01> p) بین میزان کربنات کلسیم ومقدار کل فلزات مس (0.469 -=R)، منگنز (0.441-= R) و آهن (0.641-= R) در کل منطقه مطالعاتی دیده شد. نتایج نشان داد که فاکتورهای خاکی نقش مهمی در زیست فراهمی فلزات سنگین در خاک ایفا می‌کنند. که این فاکتورهای خاکی تحت تاثیر مواد مادری و نوع کاربری و مدیریت اراضی قرار می‌گیرند و باعث تاثیرات مختلفی بر فراهمی فلزات در خاک می‌شوند. این مطالعه کمک به شناخت فاکتورهای موثر بر زیست فراهمی فلزات و همچنین پیش بینی و مدل سازی مقادیر قابل جذب عناصر با توجه به خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک و همچنین نوع کاربری زمین می‌کند. https://wmrj.areeo.ac.ir/article_107045_831ca4671de23220ac5152cbb473535f.pdf

سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس پژوهش های آبخیزداری 2981-2313 28 1 2015 03 21 Comparison of multiple regression and artificial neural network methods in estimation of pan evaporation and determination of most important affecting variables using principal factors analysis مقایسه روش‌های شبکه عصبی مصنوعی و رگرسیون چندگانه در برآورد تبخیر از تشت و تعیین مهم ترین عوامل هواشناسی موثر به روش تحلیل مولفه‌های اصلی 41 51 107046 10.22092/wmej.2015.107046 FA نوذر قهرمان دانشگاه تهران ابوذر قره خانی دانشگاه تهران Journal Article 2012 08 18 Pan evaporation is a key element in water resource planning, irrigation management and crop production. In most of the weather stations of country long term, homogen pan evaporation (Epan) data are not available. Hence, empirical model are used to estimate this variable. The objective of this study was to compare the skill of regression and artificial neural network models in estimation of pan evaporation and determination of most affecting weather variables on Epan by principle factors analysis (PCA) approach using historical climatic datasets of four station namely Karaj, Ahvaz, Shiraz and Tabriz during period of 1986 to 2005.Meterological data including Maximum and Minimum temperature, wind speed and sunshine hours were used as predictors. Results of PCA approach revealed that in Ahvaz, Tabriz and Shiraz stations respectively 90%, 91% and 93% of pan evaporation variations can be attributed to wind speed, sunshine hours and Tmax, Tmin. PCA method did not perform well in Karaj. Application of ANN models showed acceptable results in all study stations. The R2 value was 0.81 in Ahwaz, Shiraz and Tabriz stations and 0.88 in Karaj station. Similarly, the RMSE values for Ahwaz, Shiraz and Tabriz stations was 0.2 mm and 0.1 mm for Karaj station. Besides, based on MSE2 index, the proposed model was overestimating in first three stations and underestimating in Karaj climate.MAE values in Karaj, Ahwaz, Shiraz and Tabriz were 3.83, 33.6,21.79 and 15.6 respectively. Results of multiple regressions showed that in Karaj, Tmax, in Tabriz station, wind velocity and in Shiraz station;Tmin are the most significant affecting variables on Epan with P values of 0.03,0.04 and 0.1 respectively‎. میزان تبخیر از تشت یکی از عوامل بسیار مهم در برنامه ریزی منابع آب، مدیریت آبیاری و تولیدات زراعی می‏باشد.. بسیاری از ایستگاه‌های هواشناسی کشور فاقد آمار طولانی مدت و همگن تبخیر از تشت می‌باشند. لذا مدلهای تجربی مختلفی به منظور برآورد این کمیت مورد استفاده قرار می‌گیرد. هدف از انجام این تحقیق، برآورد تبخیر از تشت در چهار ایستگاه سینوپتیک کرج، اهواز، شیراز و تبریز در بازه زمانی 1986 تا 2005 با استفاده از دو روش شبکه عصبی مصنوعی (Artificial Neural Network) و رگرسیون چندگانه ‏(Multiple regression) و مشخص نمودن مهمترین متغیرهای  تاثیرگذار بر  تبخیر از تشت در ایستگاه‌های مطالعاتی با استفاده از روش تحلیل مولفه‌های اصلی‏(Principal Factors Analysis)می‏باشد. در این رابطه، داده‏های تبخیر از تشت، دمای بیشینه و کمینه، سرعت باد، رطوبت نسبی و ساعات آفتابی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از روش آنالیز مولفه‌های اصلی(PCA) نشان داد در ایستگاه اهواز 90 درصد، ایستگاه تبریز 91 درصد و در ایستگاه شیراز 93 درصد از تغییرات تبخیر از تشت بر اساس ساعات آفتابی، سرعت باد و دمای حداکثر و حداقل قابل توجیه است. ولی در ایستگاه کرج، تعیین موثرترین عوامل بر تبخیر از تشت با روش PCA عملی نبوده است. نتایج روش شبکه عصبی مصنوعی نشان داد که مقادیر برآوردی با مقادیر مشاهداتی تطابق مناسبی داشتند، به‌طوری‌که در ایستگاه های اهواز، شیراز و تبریز مقدار ضریب تبیین(R2)  برابر 81/0 و در ایستگاه کرج 88/0 و مقدار RMSE برای ایستگاه های اهواز، شیراز و تبریز 2/0 میلی‌متر و برای ایستگاه کرج 1/0  میلیمتر می باشد. همچمین مقدار MAE برای ایستگاه های کرج، اهواز، شیراز و تبریز به ترتیب برابر 83/3، 6/33، 79/21 و 6/15 میلیمتر می باشد. همچنین بر اساس شاخص MSE2  مشخص شد مدل پیشنهادی در ایستگاه های اهواز، شیراز و تبریز بیش برآورد بوده و تنها در ایستگاه کرج مدل پیشنهادی کم برآورد می باشد. نتایج حاصل از روش رگرسیون چندگانه نشان داد که در ایستگاه کرج دمای حداکثر، ایستگاه تبریز سرعت باد، ایستگاه شیراز دمای حداقل مقدار P-value  برابر 03/0، 04/0، 1/0می باشد که بیانگر اینست که این عوامل نسبت به سایر عوامل مورد بررسی تاثیر بیشتری بر روی تبخیر از تشت داشته است. https://wmrj.areeo.ac.ir/article_107046_3586f4bec329d4836d215322e22bbfc2.pdf

سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس پژوهش های آبخیزداری 2981-2313 28 1 2015 03 21 Fire effects on density and richness of soil seed bank (Case study: Haji-Ghoushan Rangelands of Gonbad Kavous) اثر آتش‌سوزی بر تراکم و تنوع بانک بذر خاک (مطالعه موردی: مراتع حاجی‌قوشان گنبدکاووس) 52 62 107047 10.22092/wmej.2015.107047 FA سینا سرابی دانشگاه گنبد کاووس ام البنین ابراهیمی دانشگاه گنبد کاووس مجید محمد اسمعیلی دانشگاه گنبد کاووس حامد روحانی دانشگاه گنبد کاووس Journal Article 2013 07 27 Soil seed bank is important for range management because it contains propagules of species that may be considered desirable or undesirable for site colonization after management and disturbance events. However, human-caused fire can affect ecological processes related to soil seed bank and vegetation structure. In order to determine the effects of burning on the seed bank, we germinated soil samples from burned and unburned plots in Haji-Ghoushan located in the Northern part of Gonbad city (Golestan Province) where human-caused fires in September 2010.  In controlled laboratory conditions the total number of seedlings, number of families and subfamilies found in the upper (0-5 cm) and lower (5-10 cm) layers of soil within burn and no burn plots were recorded. Our research indicated that the total seedling density was higher in first depth than in second depth, and lower in burned site than unburned site; however, differences were non-significant but the number of seedlings varied significantly with depth. Twenty-four species were identified in unburned site. The species numbers in the seed bank of burned site were 18. The majority of the family was Poaceace, which was common to the two treatments. In unburned site, Poa Bulbosa and Stellaria media accounted for 17.76 % and 12.69 %, respectively of the seedling population. In the burned site we found Stellaria media and Pao Bulbosa accounted for 18.44 % and 15.63%, of the seedling population respectively. The densities of soil seed banks were highest at first depth in unburned and burned site with 337.5 and 282.5 m2. In the deeper depth, the density of soil seed banks was 96 and 70 m2 in unburned and burned sites, respectively. Species richness and diversity were obtained higher in unburned site than burned site and were higher in the upper depth than the lower depth in both sites.‎ بانک بذر خاک به‌منظور مدیرت مرتع بدلیل بازبابی تنوع زیستی جوامع رویشگاهی پس از بروز شرایط نامطلوب و یا تخریب از اهمیت بسزایی برخوردار است. آتش‌سوزی توسط فعالیت‌های انسانی بر فرایندهای اکولوژیکی مربوط به بانک بذر خاک و ساختار جوامع رویشگاهی اثر می‌گذارد.  این تحقیق در سال 1390 به‌منظور بررسی اثر آتش‌سوزی بر پوشش گیاهی مراتع حاجی قوشان در شمال شهرستان گنبد که در سال 1389 آتش‌سوزی شده، در دو منطقه شاهد و آتش‌سوزی شده انجام شد. نمونه‌برداری از بانک بذر خاک بر روی ترانسکت در طول شیب در دو عمق 0-5 سانتی‌متر و 5-10 سانتی‌متر به عمل آمد و با  استفاده از روش کشت گلخانه‌ای، ترکیب گونه‌ای، تراکم بانک بذر خاک بررسی گردید. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که آتش‌سوزی باعث کاهش تنوع گونه‌ای در سطح منطقه گردیده است. اما میزان تراکم بانک بذر در عمق‌های مورد بررسی در دو منطقه تفاوت معنی‌داری با یکدیگر نداشته است. در منطقه شاهد گونه Poa bulbosa با 76/17 % و گونه Stellaria media با 69/12%  جزء گیاهان غالب این منطقه محسوب می‌شوند. در منطقه آتش‌سوزی شده نیز Stellaria media با 44/18% و Poa bulbosa با 63/15 % در بانک بذر خاک غالب‌ترین گونه‌های تشکیل دهنده را تشکیل دادند. میانگین تراکم بذر در منطقه شاهد و در عمق اول 5/337 و در عمق دوم 96 بذر در متر مربع ثبت گردید. ولی میانگین تراکم بذر در منطقه آتش‌سوزی شده، در عمق اول خاک 5/282 و در عمق دوم 70 بذر در متر مربع ثبت گردید. بیشترین تراکم بذر در عمق اول خاک مشاهده گردید. نتایج بدست آمده از آنالیز غنا و تنوع بذری در دو منطقه شاهد و آتش‌سوزی  نشان داد، میزان غنا و تنوع گونه‌ای منطقه شاهد نسبت به آتش‌سوزی بیشتر بوده، همچنین تنوع و غنای در عمق اول هر دو منطقه نسبت به عمق دوم بیشتر بوده است. https://wmrj.areeo.ac.ir/article_107047_5b004a460a1c5896099665b528e61c55.pdf

سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس پژوهش های آبخیزداری 2981-2313 28 1 2015 03 21 Comparing Artificial Neural Network and Regression Model to predict Sediment Trap Efficiency of Delayed Dams مقایسه شبکه‌های عصبی و مدل رگرسیونی در پیش‌بینی راندمان تله‌اندازی رسوب در سدهای تـأخیری 63 72 107048 10.22092/wmej.2015.107048 FA امیر مرادی نژاد سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج وزارت جهاد کشاورزی امیر حمزه حقی آبی گروه سازه های آبی دانشگاه لرستان عباس پارسایی گروه سازه های آبی دانشگاه لرستان Journal Article 2013 08 01 Artificial neural network is a new method to estimate phenomena changes that have wide application in various branches of science. Reservoir sediment traps efficiency and sediment volume is an issue that can be investigated with this method. The purpose of this study is the determinate of sediment trapping efficiency in delayed dams and a comparison between neural network methods with regression models. So in this study, was used the physical model of delayed dams in the soil conservation and watershed management research center. In order to simulate a flood hydrograph, was used the idea of a linear reservoir model. Then with the release of flood and sediment trap sediments, examined the function of delayed dam. Then, with identify the affecting parameters on reservoirs sediment trapping; was developed neural network model on based back propagation of error. Also was applied the regression models for investigation the relationship between the parameters and compare the estimation results with observation. Finally, was applied the statistical indexes R2, RMSE and MAPE to assess the accuracy and precision of the model. According to results, the average values of R2, RMSE and MAPE in regression models are equal to 0.456, 26.6 and 62.1 respectively; but are the values in the neural network model 0.982, 4.6 and 6.1. So the artificial neural network has more ability in compared to regression equation to predict trap sediment in delayed dams. Also the results showed estimation of sediment trapping efficiency has depend on the number of parameters in equation and must be determined the optimized equation on based number of parameters. شبکه عصبی مصنوعی از جمله روش‌های جدید تخمین تغییرات پدیده‌ها می‌باشد که در شاخه‌های مختلف علوم کاربرد گسترده‌ای پیدا کرده است. راندمان تله‌اندازی رسوب و حجم رسوبگذاری شده مخازن سدها نیز از جمله مسائلی است که می‌تواند با این روش مورد بررسی قرار گیرد. هدف از انجام این تحقیق، تعیین راندمان تله‌اندازی رسوب در سدهای تأخیری با استفاده از روش‌های شبکه عصبی و مقایسه آنها با مدل‌های رگرسیونی است. برای انجام این تحقیق از مدل فیزیکی سد تأخیری که در پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری ساخته شده بود، استفاده گردید. به منظور شبیه‌سازی هیدروگراف سیلاب، از ایده مدل مخازن خطی استفاده گردید. سپس با رهاسازی سیلاب همراه با رسوب، عملکرد سد تأخیری در تله‌اندازی رسوبات مورد بررسی قرار گرفت. در مرحله بعد، با شناسایی پارامترهای تأثیرگذار بر تله‌اندازی رسوبات مخازن سدها، مدل شبکه عصبی مناسب به روش پس انتشار خطا توسعه داده شد. همچنین از مدل‌های رگرسیونی برای بررسی رابطه پارامترها و نیز مقایسه نتایج برآوردی با مشاهده‌ای استفاده شد. در نهایت، شاخص‌های آماری R2، RMSE و MAPE به منظور ارزیابی صحت و دقت مدل به کار گرفته شد. طبق نتایج، میانگین مقادیر R2، RMSE و MAPE در مدل‌های رگرسیونی به ترتیب برابر 465/0، 6/26 و 1/62 می‌باشد، در حالی که مقادیر این شاخص‌ها در مدل توسعه داده شده شبکه عصبی به ترتیب برابر 982/0، 6/4 و 1/6 می‌باشد. از این رو مدل شبکه عصبی مصنوعی از توانایی بیشتری نسبت به روابط رگرسیونی در پیش‌بینی راندمان ‌تله‌اندازی رسوب سدهای تـأخیری برخوردار است. همچنین نتایج نشان داد که محاسبه راندمان تله‌اندازی رسوب بستگی به تعداد پارامترهای به کار رفته در معادله دارد و باید با توجه به تعداد پارامترها، رابطه بهینه را انتخاب نمود. https://wmrj.areeo.ac.ir/article_107048_3ed039b309fc6625f1c452215b78c69e.pdf

سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس پژوهش های آبخیزداری 2981-2313 28 1 2015 03 21 Estimation of economic value of the forages production function in Taham watershed basin برآورد ارزش اقتصادی کارکرد علوفه تولیدی مراتع حوزه آبخیز تهم 73 85 107049 10.22092/wmej.2015.107049 FA حسن یگانه بدرآبادی استادیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان حسین آذرنیوند استاد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران ایرج صالح دانشیار دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران حسین ارزانی استاد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران حمید امیرنژاد دانشیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Journal Article 2013 07 30 This research was carried out  to determine the value of forage production function using the pricing method of qualitative (Hedonic) in rangeland watershed basin of Taham. For this purpose, after estimating the annual production of forage in rangeland areas using cutting and weighting methods, the amount of allowable limit and the preference value of forges were estimated. In order to determine the amount of harvestable forage, the study tried to estimate the amount of allowable limit and the preference value of gorges using national plan data of harvestable forage in five sample regions of forages in Iran (2012) and the method presented by Arzani (2008). Finally the hedonic pricing method was used  in order to estimate the price of forages produced. After determining the price of harvestable forages was calculated, the total amount of harvestable forages of the region was estimated to be 1452 tons per year. In this study, the average estimated TDN for the forage land was 0.47 percent per Kilogram. Meanwhile, the price of forages in the region was calculated to be 4120 Rials per Kilogram. On the basis of these findings, considering the determination of the price per Kilogram of usable forage and the determination of total amount of usable forage in the forage land of the region, the economic value of forage land was estimated to be 11958.9 million Rials per year and the economic value per hector of the forages of the region was determined  to be 86.7 thousands Rials on an average. این تحقیق با هدف تعیین ارزش کارکرد تولید علوفه با استفاده از روش قیمت‌گذاری کیفی (هدونیک) در مراتع حوزه آبخیز تهم انجام شد. بدین منظور پس از برآورد تولید سالانه گیاهی در سطح  تیپ‌های مرتعی با روش قطع وتوزین، برای تعیین میزان علوفه قابل برداشت، میزان حد مجاز بهره‌برداری از علوفه و ارزش رجحانی گونه‌های مرتعی برآورد شد. برای تعیین ارزش رجحانی و حد بهره‌برداری مجاز گونه‌های گیاهی از داده‌های طرح ملی علوفه قابل برداشت در مراتع نمونه پنج منطقه رویشی ایران (2012) و روش ارائه شده توسط Arzani (2008) استفاده شده است. در نهایت برای برآورد قیمت علوفه تولیدی مرتع، از روش قیمت‌گذاری هدونیک استفاده شد. پس از تعیین قیمت علوفه مراتع، ارزش اقتصادی علوفه قابل برداشت محاسبه گردید. با توجه به نتایج بدست آمده، میزان کل علوفه قابل برداشت مراتع منطقه معادل 1452 تن در سال برآورد شد. در این پژوهش، میزان میانگین TDN برآوردی برای گونه‌های مرتعی منطقه 47/0 درصد در کیلوگرم برآورد شد. ضمناً قیمت هرکیلوگرم علوفه در منطقه، 4120 ریال محاسبه شد. براین اساس با توجه به تعیین قیمت هر کیلوگرم علوفه قابل استفاده تولیدی و تعیین میزان کل علوفه قابل استفاده در مراتع منطقه، میزان ارزش اقتصادی کارکرد علوفه مراتع برابر با 9/11958 میلیون ریال در سال برآورد شد و میزان ارزش اقتصادی هر هکتار از مراتع منطقه به طور متوسط 7/86 هزار ریال تعیین شد. https://wmrj.areeo.ac.ir/article_107049_cc913a3968e5e7c6e747c50f89ac23d0.pdf

سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس پژوهش های آبخیزداری 2981-2313 28 1 2015 03 21 Daily metabolizable energy requirement of Ghezel sheep in Sahand mountain rangelands نیاز انرژی متابولیسمی روزانه گوسفند قزل در مراتع کوهستانی سهند 86 95 107050 10.22092/wmej.2015.107050 FA حسین ارزانی استاد دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران جواد معتمدی استادیار دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه کامبیز نجیب زاده هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی Journal Article 2014 04 21 In order to calculate the grazing capacity in range management plans is nessoceary to be aware about daily metabolizable energy requirement of livestock in rangelands at different climatic zone. In this regard, daily metabolizable energy requirement of Ghezel sheep in Sahand mountain rangelands were studied. According to the average values of forage quality indexs in plant species and their proportion in the composition of rangeland vegetation in different growth stages, metabolizable energy value in one kilogram of dry matter for livestock grazing rangelands was estimated and considering of daily metabolizable energy required of Ghezel sheep in Sahand mountain rangelands, amount of forage which supplies animal requirements in different stages of growth, were estimated. Daily requirement of ram, ewe and lambs of Ghezel sheep based on metabolizable energy, according to the MAFF equation (1984) proposed in the state of maintenance and livestock grazing in rangeland and considering the physical characteristics of the rangelands, intervals of animal drinking places, plants density and 60% additive coefficient, were calculated 14.25, 18.82 and 10.75 Mj respectively. According to the results, amount of forage required to provide the daily requirements ram, ewe and lambs of Ghezel sheep considering the forage quality of rangelands in 2008, in the initial stages of growth respectively is 1.61, 2.13 and 0.93; in the middle of stages growth respectively is 1.83, 2.42 and 1.06 and in the final stages of growth is 2.24, 2.96 and 1.30 Kilograms of dry forage. The amount of forage for 2009 in the initial stages of growth is 1.57, 2.08 and 0.91; in the middle of stages growth is 1.73, 2.28 and 1.00 and in the final stages of growth is 2.23, 2.94 and 1.29 Kilograms. Also, amount of forage required to provide the daily requirements ram, ewe and lambs of Ghezel sheep considering the forage quality of rangelands in 2010, in the initial stages of growth is 1.55, 2.04 and 0.90, respectively; in the middle of stages growth is 1.82, 2.40 and 1.06 and in the final stages of growth is 2.23, 2.94 and 1.29 Kilograms of dry forage, respectively. This implies that time grazing affects on the daily requirements of livestock and needed those daily requirements to be determined according to forage quality in of each stage. Obviously, depending on the conditions years it may some be changed quality of the forage plants but since the determination of forage quality is expensive, the results obtained can be used to estimate daily requirement use of livestock in the different years. اطلاع از نیاز به مواد مغذی روزانه دام‌های چرا کننده در مراتع مناطق مختلف آب و هوایی، بمنظور محاسبه ظرفیت چرا در طرح‌های مرتعداری، ضروری است. در همین راستا، نیاز انرژی قابل متابولیسم روزانه در سطح نگهداری گوسفند قزل در مراتع کوهستانی سهند بررسی شد. برای این منظور با توجه به میانگین مقادیر شاخص‌های کیفیت علوفه گونه‌های مرتعی و سهم آنها در ترکیب گیاهی مرتع در مراحل مختلف رشد، مقدار انرژی قابل متابولیسم در کیلوگرم علوفه خشک مراتع مورد چرا برآورد شد و با مد نظر قرار دادن نیاز انرژی قابل متابولیسم روزانه گوسفند قزل، مقدار علوفه تامین کننده نیاز دام در مراحل مختلف رشد، در مراتع منطقه برآورد گردید. نیاز انرژی قابل متابولیسم روزانه در سطح نگهداری میش، قوچ و بره قزل بر اساس معادله پیشنهادی ماف (MAFF، 1984) در حالت نگهداری و در شرایط چرا در مرتع و با مد نظر قرار دادن خصوصیات فیزیکی مراتع مورد مطالعه، فواصل آبشخور، تراکم گیاهان و اعمال ضریب افزایشی 60 درصد، به ترتیب 25/14، 82/18 و 75/10 مگاژول محاسبه گردید. بر مبنای نتایج حاصل، مقدار علوفه لازم برای تأمین نیاز روزانه میش، قوچ و بره قزل با توجه به مقدار انرژی قابل متابولیسم در واحد وزن پوشش گیاهی مراتع منطقه در سال 1387، در مراحل اولیه رشد 61/1، 13/2 و 93/0، در اواسط مرحله رشد 83/1، 42/2 و 06/1 و در مراحل پایانی رشد 24/2، 96/2 و 30/1 کیلوگرم علوفه خشک برآورد گردید. مقادیر مذکور برای سال 1388، در مراحل اولیه رشد 57/1، 08/2 و 91/0، در اواسط مرحله رشد 73/1، 28/2 و 00/1 و در مراحل پایانی رشد 23/2، 94/2 و 29/1 کیلوگرم علوفه خشک و برای سال 1389، در مراحل اولیه رشد ‌55/1، 04/2 و 90/0، در اواسط مرحله رشد 82/1، 40/2 و 06/1 و در مراحل پایانی رشد ‌23/2، 94/2 و 29/1 کیلوگرم علوفه خشک برآورد شد. این نتایج نشان می‌دهد که زمان چرا بر نیاز روزانه دام موثر است و لازم است برای هر مرحله رشد مرتع، نیاز روزانه دام بر مبنای کیفیت علوفه مشخص شود. همچنین نتایج نشان داد با توجه به شرایط سال ممکن است، کیفیت علوفه گیاهان و به تبع آن مقدار علوفه تامین کننده نیاز انرژی قابل متابولیسم روزانه دام تا حدودی تغییر یابد ولی به دلیل هزینه بر بودن تعیین کیفیت علوفه، می‌توان از نتایج مذکور به منظور برآورد نیاز روزانه دام در سال‌های مختلف استفاده کرد. https://wmrj.areeo.ac.ir/article_107050_0fe69f4a49882f817eac78caccdb6af6.pdf

سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس پژوهش های آبخیزداری 2981-2313 28 1 2015 03 21 Studying preference value of saline rangeland species of Urmia by crossbred cows using timing method تعیین ارزش رجحانی گونه‌های مرتعی مورد چرای گاو دورگه با استفاده از روش زمان‌سنجی در مراتع شورروی ارومیه 96 103 107051 10.22092/wmej.2015.107051 FA محمد فیاض هیات علمی موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور حسن یگانه دانشجوی دکتری مرتعداری دانشگاه تهران حسین پیری صحراگرد استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده آب وخاک، دانشگاه زابل میرطاهر قائمی عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی انور سور فارغ التحصیل کارشناسی ارشد مرتعداری، دانشگاه تهران نیلوفر زارع کارشناس ارشد مرتعداری موسسه تحقیقات جنگ لها و مراتع کشور Journal Article 2011 12 04 Determination of preference value of plant species which grazed by crossbred cows in the Tezkhrab rangelands by timing method desirability of forage plants for livestock and wild animals is an important factor in evaluating the appropriateness of pasture with livestock. This desirability in determination of range condition, range capacity of the pasture and scientific management of rangelands is used. Thus attention to the preference value of plant species in a region is a key factor which can guarantee the success of management in achieving its goals. Therefore the preference value of plant species by timing method for hybrid cow was determined. Method was this form That within 4 years and 6 months (May, June, July, August, September and October) and two times in one day each month and each time about 20 minutes from of grazing cattle was shot (Total 6 times)  and then  transfer film to Computer , Grazing time  of plant species was determined. The results showed in 1% level There is significant differences Between different species in terms of duration and Percent of the time grazed. In addition, interaction between species - month on the time grazing and percent of time grazed was significant. Also results showed Percent of the time grazing no significant differences between species in different years, but time grazing and percent of time grazed in different months at 0.05 levels was significant. مطلوبیت گیاهان علوفه ای برای دامهای اهلی و وحشی عامل مهمی در ارزیابی تناسب مرتع با نوع دام می باشد. این  مطلوبیت در تعیین  وضعیت،  ظرفیت  و مدیریت علمی مرتع مورد  استفاده  قرار می گیرد. از این رو توجه به ارزش رجحانی گونه های موجود در یک منطقه از نکات کلیدی است که می تواند موفقیت مدیریت در دستیابی به اهدافش را تضمین نماید. بدین منظور در این بررسی ارزش رجحانی گونه های گیاهی به روش زمان سنجی  برای  گاو دورگه تعیین گردید. روش کار بدین صورت بود که  که طی 4 سال در ماههای اردیبهشت، خرداد، تیر، مرداد، شهریور و مهر و در هر ماه یک روز در دو زمان و هر زمان حدود 20 دقیقه از چرای گاو دو رگ، روی گونه های مورد چرا، فیلم تهیه ( در مجموع 6 بار) و پس از انتقال فیلم به کامپیوتر، زمان چرای هر گونه مشخص گردید. همچنین تعداد دفعات استفاده از گونه ها، مدت زمان استفاده از هر گونه و زمان بدون چرا در ماههای مذکور برای هر دام مورد نظر مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که  بین گونه های مختلف از نظر مدت زمان چرا  و درصد زمان چرا در سطح یک درصد اختلاف معنی دار وجود دارد.. علاوه بر این اثر متقابل گونه –ماه بر مدت چرا و درصد زمان چرا ، نیز معنی دار بود.  درصد زمان چرا شده گونه ها در سالهای مختلف با هم تفاوت معنی دار ندارد. اما مدت چرا و درصد زمان چرا شده در ماههای مختلف در سطح 0.05 معنی دار بوده  است. https://wmrj.areeo.ac.ir/article_107051_c215cf17d0365d05144aff93da351821.pdf