سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس پژوهش های آبخیزداری 2981-2313 32 1 2019 03 21 Identifying and Quantifying the Terrestrial Sediment Source Contributions to Coastal Dunes for Targeting Wind Erosion Mitigation in Jagin watershed, Hormozgan Province, Iran شناسایی و کمی‌سازی سهم منابع رسوب‌های ساحلی برای مهارکردن فرسایش بادی در آبخیز جگین، استان هرمزگان 3 18 119400 10.22092/wmej.2019.123109.1142 FA ابراهیم جعفری تختی نژاد دانشجوی دکتری، گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده‌ی کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، هرمزگان، ایران حمید غلامی استادیار گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده‌ی کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، هرمزگان، ایران آدریان کولینز استاد گروه علوم کشاورزی پایدار، مرکز تحقیقات رُتامستِد، انگلستان ابوالحسن فتح ابادی استادیار گروه مهندسی مرتع و آبخیزداری، دانشگاه گنبد، گنبد کاووس، گلستان، ایران Journal Article 2018 08 21  A sediment fingerprinting method was applied to identify and quantify terrestrial sediment source contributions to coastal sand dunes at the outlet of the Jagin watershed, east of Jask, the Province of Hormozgan. Sampling comprised of 20 sediment samples from coastal sands and 62 samples from potential upstream terrestrial sources. Concentration of 49 geochemical elements in the sediment and source samples were measured using the ICP-OES technique. A three-stage statistical procedure was used to identify final composite fingerprints for source discrimination, and this comprised of a range test for tracer conservation, the Kruskal-Wallis H-test for confirming the discriminatory efficacy of the individual properties and the stepwise discriminant function analysis (DFA) for selecting a tracer shortlist (i.e., composite signature). The final composite fingerprint selected by the stepwise DFA comprised of Cu, Th, Be, Al, La, Mg and Fe. Using this signature, the overall average mean relative contributions from the Quaternary, Oligocene-Miocene, Miocene and Paleocene geological units were estimated at 5%, 5%, 10% and 80%, respectively. The Paleocene geological unit was identified as the dominant spatial source for 16 of the 20 sediment samples.  Therefore, wind erosion control for the benefit of coastal deserts, and especially the Makran region, needs to target upstream watersheds with the Paleocene outcrops. Overall, Paleocene age deposits (including multi-ophiolite sandstone, siltstone, mudstone, and minor conglomerate) was recognized as the main source for 16 sediment samples. Therefore, for controling water erosion in upstream and mitigating effects of wind erosion in downstream, management activities must focus on this source. هدف از این پژوهش، شناسایی و کمی‌سازی سهم منابع تپه­های ماسه‌یی ساحلی در خروجی آبخیز جگین، شرق جاسک، در استان هرمزگان با استفاده از روش انگشت­نگاری رسوب است. بیست نمونه­ی رسوب از رسوب‌های ساحلی و 62 نمونه از منابع بالقوه­ی رسوب‌های ساحلی در بالادست برداشت شد و 49 عنصر ژئوشیمیایی به‌عنوان ردیاب در نمونه­های منبع و رسوب با ICP-OES اندازه­گیری شد. سپس، یک فرآیند آماری سه مرحله­یی شامل آزمون دامنه، کروسکال-­والیس و تحلیل تشخیص گام‌به‌گام برای انتخاب کردن ردیاب­های بهینه در تفکیک منابع رسوب به‌کارگرفته شد. هفت عنصر Cu، Th، Be، Al، La، Mg و Fe ردیاب بهینه شناخته شد. میانگین سهم محاسبه‌شده با مدل ترکیبی برای چهار منبع شامل رسوب‌های دوره­ی کواترنر، دور الیگوسن-میوسن، میوسن و پالئوسن به‌ترتیب 5، 5، 10 و 80% محاسبه شد. بنابراین، برای مهار کردن فرسایش بادی در بیابان­های ساحلی به­ویژه منطقه‌ی مکران، توجه به آبخیزهای مشرف بالادست ساحل ضروری است و باید محل‌های مولد رسوب را در این مناطق شناسایی و تثبیت کرد. به‌طورکلی در این پژوهش، رسوب‌های پالئوسن (شامل ماسه­سنگ چندآمیزه‌یی، سیلت­سنگ، گل‌سنگ و مقدار کمی جوش‌سنگ) منبع غالب برای 16 نمونه­ی رسوب شناسایی شد. بنابراین فعالیت­های مدیریتی برای مهار کردن فرسایش آبی در بالادست و کاهش اثرهای فرسایش بادی در پایین­دست باید در این منبع متمرکز شود. https://wmrj.areeo.ac.ir/article_119400_147fafea43cfd78f6f328fbd87385940.pdf

سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس پژوهش های آبخیزداری 2981-2313 32 1 2019 03 21 Chemical and Physical Properties of Water in Salman-Farsi Reservoir, Fars Province ویژگی‌های شیمیایی و فیزیکی آب در دریاچه‌ی سد سلمان فارسی، استان فارس 19 30 119401 10.22092/wmej.2019.123527.1154 FA مهرداد زمان پور استادیار هیدروبیولوژی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش، و ترویج کشاورزی،‌ شیراز، ایران محمدحسین ابراهیمی کارشناس ارشد شیلات، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش، و ترویج کشاورزی شیراز، ایران نرگس‌خاتون احمدی کارشناس ارشد شیمی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش، و ترویج کشاورزی شیراز، ایران لادن جوکار مربی پژوهشی بازنشسته، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش، و ترویج کشاورزی شیراز، ایران زهره مخیر استادیار، موسسه‌ی تحقیقات علوم شیلاتی کشور، تهران، ایران 0000-0002-1231-6278 Journal Article 2018 09 30 It is essential for the proper management of lakes to know physical and chemical factors in their different parts and in different times of the year. This project aims to investigate basic limnology of physical and chemical factors in Salman-Farsi Reservoir, Ghir County, the Province of Fars. Seasonal samplings were carried out in 2007 in 27 stations. Analysis of variance was used to compare seasonal variations of the studied factors. The annual means of the studied items were as following: water temperature (22.6° C), dissolved oxygen (8.2 ppm), carbon dioxide (0.9 ppm), pH (7.8), transparency (352 cm), electrical conductivity (874 µS/cm), total dissolved solids (570 ppm), total hardness (630 ppm), nitrite ion (0.02 ppm), nitrate ion (0.8 ppm), ammonia (0.04 ppm), phosphate ion (0.4 ppm), biochemical oxygen demand (3.8 ppm), and chemical oxygen demand (19.3 ppm). Comparison of the results with the drinking water standards showed that the lake water is suitable regarding pH, electrical conductivity, total dissolved solids, ammonia, nitrite, and nitrate concentrations, but its total hardness was slightly higher than the permitted values. Temperature, pH, dissolved oxygen, electrical conductivity, total dissolved solids, carbon dioxide, nitrite, nitrate, concentrations as well as biochemical oxygen demand showed acceptable levels all over the lake as compared with water quality standards for warm-water aquaculture. Chemical oxygen demand measures were at proper levels in the lacustrine and transitional sections, but slightly higher than this level in the riverine areas. Ammonia levels were appropriate in the lacustrine but moderately higher in the riverine and transitional sections. Transparency, total hardness, and phosphate ion concentration were much higher than the standard levels of warm-water aquaculture. برای مدیریت‌کردن درست دریاچه‌ها آگاهی از عوامل فیزیکی و شیمیایی در بخش‌های گوناگون دریاچه و در زمان‌های مختلف سال ضروری است. هدف از این پژوهش بررسی این عامل‌ها در دریاچه‌ی سد سلمان فارسی، شهرستان قیر، استان فارس است. نمونه‌برداری‌های فصلی در 1396 در 27 نقطه انجام شد. تغییرات فصلی عامل‌ها با تحلیل پراش مقایسه شد. میانگین سالانه‌ی دمای آب °C6/22، اکسیژن محلول 8/2 میلی‌گرم درلیتر، دی‌اکسیدکربن 0/9 میلی‌گرم درلیتر، پی‌اچ 7/8، شفافیت 352سانتی‌متر، هدایت الکتریکی µS/cm 874، کل جامدهای‌محلول 570 میلی‌گرم درلیتر، سختی کل 630 میلی‌گرم درلیتر، یون نیتریت 0/02 میلی‌گرم درلیتر، نیترات 0/8 میلی‌گرم درلیتر، آمونیوم 0/04 میلی‌گرم درلیتر، فسفات 0/4 میلی‌گرم درلیتر، اکسیژن‌خواهی بیوشیمیایی (بی‌اودی) 3/8 میلی‌گرم درلیتر، و اکسیژن‌خواهی شیمیایی 19/3 میلی‌گرم درلیتر بود. مقایسه‌ی یافته‌ها با شاخص‌های آب آشامیدنی نشان داد که آب این دریاچه از نظر پی‌اچ، هدایت الکتریکی، کل جامد‌های محلول، آمونیاک، نیتریت، و نیترات در اندازه‌ی مناسب، اما سختی کل آن اندکی از اندازه‌ی مجاز بیش‌تر بود. در مقایسه با شاخص‌های کیفیت آب برای آب‌زی‌پروری دما، پی‌اچ، اکسیژن محلول، هدایت الکتریکی، کل جامد‌های محلول، دی‌اکسیدکربن، نیتریت، نیترات، و بی‌اودی در همه‌ی بخش‌های دریاچه در اندازه‌ی مناسب بود؛ سی‌او‌دی در بخش‌های دریاچه‌یی و گذرنده مناسب بود، اما در بخش رودخانه‌یی اندکی بیش‌تر از اندازه‌ی مناسب بود. آمونیاک در بخش‌ دریاچه‌یی مناسب بود، اما در بخش‌های رودخانه‌یی و گذرنده اندکی بیش‌تر از اندازه‌ی مناسب بود. شفافیت، سختی‌کل و فسفات از اندازه‌ی شاخص‌ بسیار بیش‌تر بود.  https://wmrj.areeo.ac.ir/article_119401_32c373edba596be02296033ff68b0cde.pdf

سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس پژوهش های آبخیزداری 2981-2313 32 1 2019 03 21 The Environmental Value of Stored Carbon in the Soil of Floodwater Spreading Fields of Gareh-Bygon Plain, Fasa, Iran ارزش زیست محیطی کربن ذخیره‌شده در خاک عرصه‌های مختلف پخش‌سیلاب دشت گربایگان فسا 31 41 119406 10.22092/wmej.2018.122551.1129 FA محمد جواد روستا دانشیار بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران کوکب عنایتی کارشناس‌ارشد بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران سید مسعود سلیمان پور استادیار بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران سید حمید مصباح مربی بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران Journal Article 2018 07 07 <span>Carbon sequestration (CS) in soils is a phenomenon consistent with the principles of sustainable development. Further, it is a vital solution for reducing the atmospheric CO₂ and other GHG_s. To identify the role of spate irrigation (SI) of afforested plots and rangeland in CS, 36 soil samples were collected from the 0–30 cm top soil in different spate-irrigated and control treatments in November 2017<span lang="FA" dir="RTL">.</span> Organic carbon (OC) was measured by the standard laboratory procedures, and then converted to the sequestered soil carbon (SOC). The data were analyzed using the randomized complete block design benefitting from the SAS software. The means were compared with the Duncan test at P2; this amounts to 4.6 tons of CO₂ per year on average.The total income from the carbon rent of the dense <em>Eucalyptus</em> <em>camaldulensis</em> Dehnh. aforested plots at the Kowsar Station is $32381.00 per hectare with an annual mean of $925.17 per hectare.</span> ذخیره‌ کردن کربن در عرصه‌های طبیعی روشی سازگار با اصول توسعه‌ی پایدار و یکی از راه‌کارهای شناخته‌شده برای کاهش کربن جوی و اصلاح وضع موجود آب‌وهوایی است .برای مشخص‌شدن نقش آبخوان‌داری در کاهش میزان دی‌اکسیدکربن هوا و ذخیره‌ی آن به‌صورت کربن‌آلی، در هر نوار از شبکه‌های پخش‌سیلاب، در آبان سال 1396 سه نمونه خاک از ابتدا، وسط و انتهای هر نوار از عمق 30-0 سانتی متر تهیه شد. سه نمونه‌ی تصادفی شاهد نیز برداشته شد و میزان‌ کربن‌آلی نمونه‌ها (36 نمونه) اندازه‌گیری و میزان ترسیب کربن محاسبه شد. داده‌های به‌دست‌آمده با  طرح ‌آماری بلوک‌های کامل‌تصادفی تحلیل و میانگین‌ها با آزمون دانکن در تراز 5% مقایسه شد. نتایج تحلیل واریانس داده‌ها نشان داد که پخش<strong>‌</strong>سیلاب در کاربری<strong>‌</strong>های مختلف بر درصد کربن<strong>‌</strong>آلی و میزان ترسیب<strong>‌</strong>کربن در خاک در تراز 1% معنی<strong>‌</strong>دار شد. نتایج مقایسه‌ی میانگین‌ها در کاربری جنگل متراکم اوکالیپتوس همراه با پخش‌سیلاب در مقایسه با شاهد، نشان داد که بیش‌ترین مقدار کربن 44/2 تن در هکتار، یعنی معادل 162/2 تن گاز دی‌اکسیدکربن هوا در خاک ترسیب شده است، در صورتی‌که در کاربری شاهد (مرتع بی پخش‌سیلاب)، مقدار ترسیب کربن 6/07 تن در هکتار کربن تعیین شد. با توجه به گذشت 35 سال از اجرای برنامه‌ی پخش‌سیلاب در این عرصه‌ها، هر هکتار از عرصه‌ی جنگل متراکم اوکالیپتوس به‌طور متوسط سالانه 4/6 تن گاز دی‌اکسیدکربن را به‌صورت ماده‌ی ‌آلی در خاک ترسیب کرده و نقش مهمی در کاهش آلودگی هوا ایفا نموده است. ارزش اقتصادی-زیست‌محیطی کل کربن ترسیب‌شده در خاک عرصه‌های جنگل متراکم اوکالیپتوس 1/36 میلیارد ریال در هکتار با میانگین 38/85 میلیون ریال در هکتار در سال است. https://wmrj.areeo.ac.ir/article_119406_c9e4ac653aebbad96d2a8ee900142504.pdf

سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس پژوهش های آبخیزداری 2981-2313 32 1 2019 03 21 Evaluation of Malekan Plain Aquifer Hydraulic Parameters Using Electrical Resistivity ارزیابی فراسنجه‌های هیدرولیکی آبخوان دشت ملکان با استفاده از مقاومت الکتریکی 42 59 119402 10.22092/wmej.2018.123884.1167 FA فرحناز عزیزی دکترای هیدروژئولوژی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران اصغر اصغری مقدم استاد هیدروژئولوژی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران امیررحسین ناظمی استاد هیدروژئولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2018 10 25 Estimating aquifer hydraulic parameters is essential for the assessment and management of groundwater resources. In this paper, the hydraulic parameters of Malekan Plain Aquifer were estimated using the resistivity data. The inverse electrical resistivity model to provide the best distribution of subsurface electrical resistance, using the inverse resistivity programs has been carried out. The relative thickness of subsurface layers using the characterization of electrical resistance curves was determined. The average thicknesse of, the alluvial aquifer and its porosity (ϕ) and specific yield (S_y) were estimated at 75 meters, 0.32 and 0.042, respectively. Results indicate a strong correlation between aquifer transmissivity and the transverse presence of resistance. The estimated values from both geoelectrical and pumping test methods indicate that the results of electrical resistivity tomography method are acceptable. Therefore, using suitable results may be obtained a combination of pumping test, geological studies and geophysical methods. The aquifer parameters obtained from the resistivity sounding and pumping test data may be used for an optimal management and assessment of groundwater resources. شناخت آبخوان و تعیین فراسنجه‌های هیدرولیکی آن برای ارزیابی و مدیریت منابع آب‌های زیرزمینی ضروری است. در این پژوهش به بررسی زمین‌آب‌شناسی و برآورد فراسنجه‌های هیدرولیکی آبخوان دشت ملکان در استان آذربایجان­شرقی با استفاده از داده‌های مقاومت ویژه پرداخته شده است. برای یافتن توزیع مقاومت الکتریکی زیرسطحی واقعی­تر، مقاومت الکتریکی وارون با استفاده از برنامه­های وارون­سازی مقاومت ویژه مدل­سازی شد. مقاومت حقیقی و ضخامت لایه­های زیرسطحی با تعیین ساختار منحنی­های ژرفاپیمایی مقاومت و تعیین منحنی­های الکتریکی منطبق با داده­های صحرایی تعیین شد. ضخامت‌ متوسط آبرفت 75 متر، و مقدار متوسط آب‌دهی ویژه و تخلخل آبخوان به­ترتیب 0/042 و 0/32 برآورد شد. مقاومت عرضی در هر ژرفایابی محاسبه شد و نتایج همبستگی فراسنجه‌های مقاومت عرضی آبخوان، و توان انتقال به‌دست‌آمده از آزمون آب‌کشی، انطباقی پذیرفتنی بین این فراسنجه‌ها نشان داد. مقایسه­ی نتایج روش زمین‌فیزیکی و نتایج آزمون آب‌کشی نشان داد که ارزیابی فراسنجه‌های هیدرولیکی با مقطع‌نگاری پرتوی مقاومت ویژه‌ی الکتریکی پذیرفتنی است، به­طوری­که می‌توان با تلفیق داده‌های به­دست‌آمده از زمین‌فیزیک، آزمون آب‌کشی و پژوهش‌های زمین­شناسی، نتایجی دلخواه را برای ارزیابی و مدیریت بهینه­ی منابع آب زیرزمینی به‌دست آورد. https://wmrj.areeo.ac.ir/article_119402_35fe5d535b73eae6ca03cd80c75d6c58.pdf

سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس پژوهش های آبخیزداری 2981-2313 32 1 2019 03 21 The Role of Rainy Days in Predicting the Flow Duration Curve in Different Climates of Iran نقش روزهای بارانی در پیش‌بینی منحنی تداوم جریان در اقلیم‌های مختلف ایران 60 72 119403 10.22092/wmej.2019.122870.1135 FA رحیم کاظمی استادیار پژوهشکده‌ی حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران فرود شریفی دانشیار پژوهشکده‌ی حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران Journal Article 2018 08 01 The Improvement and development of predictions in ungauged catchments require recognizing effective factors and understanding the interactions between different components of the catchments and hydrological response in different climatic zones. The most important factors affecting the flow duration curve (FDC) indices are precipitation and its characteristics. Since the flow duration curve represents the hydrologic response of watersheds, investigating and recognizing the effect of rainfall distribution on it can help to identify predictive factors for estimating the flow duration curve in ungauged catchments. The purpose of this study was to analyze the relationships between the number of rainy days and the indices FDC in the different climate zones of the country. Catchments of each climatic region were separated using the climate map of the country and overlapping it with the four-level border map of the watershed, and 314 hydrometric stations with the common period (1976–2011) in six climatic zones were selected. Flow duration curve using daily stream flow data were extracted by the Hydro Office software (2015) and indices of Q₂, Q₅, Q₁₀, Q₁₅, Q₂₀, Q₅₀, Q₇₅, and Q₉₀ were selected. The average of rainy days for each catchment was calculated and the regression relations between the FDC indices and the average of the number of rainy days in different climatic regions were extracted and analyzed. The results showed that the correlation between the indices of the first part of FDC with the number of rainy days in all selected watersheds of climatic zones had a weak and unreliable relationship for prediction and estimation of FDC in the ungauged catchments. But the relationships for the end parts of FDC (Q₇₅ and Q₉₀), were strong. It is noteworthy that the average coefficient of determination for the low flow indices (Q₇₅ and Q₉₀) with the average annual rainy days in catchments of different climatic zones was approximately equal to 0.66. This indicates the importance of the parameter of the number of rainy days as the predictor of the low flow indices associated with the end part of the FDC in different climatic zones. Therefore, it is suggested that the number of rainy days should be used as a predictive parameter for estimating the indices of the end section of FDC; its use for estimating other indices is not recommended. بهبود و توسعه­ی پیش­بینی­ها­ در آبخیزهای بی‌آمار نیازمند شناخت مؤلفه­های مؤثر و فهم و درک برهم­کنش بین مؤلفه­های مختلف و پاسخ آب‌شناسی در اقلیم‌های مختلف است. مهم‌ترین مؤلفه­ی مؤثر بر شاخص­های منحنی تداوم جریان، بارش و مشخصه­های آن است. با توجه به این­که منحنی تداوم جریان نماینده­ی پاسخ آب‌شناختی ‎­آبخیز است، بررسی و شناخت تأثیر توزیع زمانی بارش بر آن می­تواند به شناخت مؤلفه­های پیش‌بینی‌کننده­ برای براورد منحنی تداوم جریان در آبخیزهای بی‌آمار کمک کند. هدف از این پژوهش بررسی رابطه­ی تعداد روز­های بارانی و شاخص­های منحنی تداوم جریان در اقلیم‌های مختلف کشور است. آبخیزهای هر منطقه­ی اقلیمی با استفاده از نقشه­ی اقلیم کشور و روی‌هم­گذاری آن با مرز آبخیزهای رتبه‌ی چهار تفکیک، و 314 ایستگاه آب‌سنجی با آمار مناسب و دوره­ی مشترک آماری (2011-1976) در شش منطقه‌ی اقلیمی انتخاب شد. منحنی تداوم جریان با استفاده از داده­های آبدهی روزانه با نرم‌افزار هایدرو آفیس (2015) ترسیم و شاخص­های Q₂، Q₅، Q₁₀، Q₁₅، Q₂₀، Q₅₀، Q₇₅ و Q₉₀‌استخراج شد. تعداد روز­های بارانی برای هر آبخیز محاسبه، و روابط رگرسیونی بین شاخص­های منحنی و تعداد روزهای بارانی سال در مناطق مختلف اقلیمی استخراج و تحلیل شد. نتایج‌نشان داد که روابط همبستگی بین شاخص­های بخش ابتدایی منحنی تداوم جریان با میانگین سالانه‌ی تعداد روزهای بارانی در تمامی حوزه­های منتخب از اقلیم‌های مختلف، رابطه‌یی ضعیف و اعتمادنکردنی برای تحلیل منطقه­یی و پیش­بینی و برآورد است. این رابطه برای بخش انتهایی منحنی شامل شاخص­هایQ₇₅  و Q₉₀رابطه‌یی قوی با ضریب تبیین مناسب است. میانگین ضریب تبیین شاخص­هایQ₇₅  و  Q₉₀با میانگین سالانه‌ی تعداد روزهای بارانی در آبخیزهای اقلیم‌های مختلف تقریباً برابر (0/66) است. این یافته اهمیت تعداد روزهای بارانی را به‌مانند عامل پیش­بینی‌کننده‌ی شاخص­های کم‌آبی مربوط به بخش انتهایی منحنی تداوم جریان در اقلیم‌های مختلف نشان می­دهد. بنابراین پیشنهاد می­شود از مؤلفه­ی تعداد روزهای بارانی به­جای عامل پیش­بینی­کننده برای برآورد شاخص­های بخش انتهایی منحنی تداوم جریان استفاده شود، و استفاده‌ی از آن برای برآورد سایر شاخص­ها توصیه نمی­شود. https://wmrj.areeo.ac.ir/article_119403_323a4e8fec04e5187cb9940374304db8.pdf

سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس پژوهش های آبخیزداری 2981-2313 32 1 2019 03 21 Site Selection for Construction of the Underground Dams in the Khorram Abad Watershed Using the Analytical Network Processes مکان یابی ساخت سدهای زیرزمینی به‌روش تحلیل سلسله‌مراتبی گسترده در آبخیز شهر خرم‌آباد 73 83 119404 10.22092/wmej.2019.101703.1016 FA فرشته ملکی کارشناس ارشد آبخیزداری، دانشگاه لرستان ناصر طهماسبی پور استادیار دانشگاه لرستان علی حقی زاده استادیار دانشگاه لرستان حسین زینی وند استادیاردانشگاه لرستان بهروز ابراهیمی کارشناس ارشد آب منطقه‌ای لرستان Journal Article 2015 10 03 One way to achieve sustainable development in arid and semi-arid areas is to construct underground dams due to the relatively high evaporation rate from surface waters in these areas. The Khorram Abad region was selected to identify suitable sites for constructing such dams using the hierarchical analysis method. Location criteria (reservoir axis, vegetative cover, climate and water) were determined using the geo-sampling techniques. The most suitable areas to construct the underground dams and coordinates of points were identified. The points and their prioritization for construction of the underground dam were assessed using expert opinion. The layer of each criterion was calculated using a wide-ranging hierarchical analysis model in locating the underground dams and assessing the merit of each layer. The layers were coordinated using the ArcGIS software. The results indicated that the hierarchical analysis is a method that highlights the importance of appropriate standards in site selection and emphasizes the qualitative criteria, where there are numerous criteria, and neglects the quantitative criteria. یکی از راه­های رسیدن به توسعه‌ی پایدار در مناطق خشک و نیمه­خشک ساخت سد زیرزمینی است، که به دلیل تبخیر زیاد در این مناطق اهمیت ویژه‌یی دارد. در این پژوهش آبخیز خرم‌آباد برای شناسایی مکان­های مناسب سد زیرزمینی با روش تحلیل سلسله‌مراتبی انتخاب و امکان کاربرد روش تحلیل سلسله‌مراتبی برای مکان­یابی سدهای زیرزمینی ارزیابی شد. همگام با بررسی پیشینه‌ی تحقیق و اصلاح برخی اطلاعات پایه پیمایش‌های صحرایی متعدد انجام شد. با استفاده از روش جی‌آی‌اس معیارهای مکان­یابی (محور-مخزن-پوشش- اقلیم وآب) مشخص شد. ابتدا محدوده­هایی که در آن امکان ساخت سد زیرزمینی بود مشخص، و نقطه‌های مناسب موجود در این محدوده­ها شناسایی شد. سپس ارزیابی نقطه‌ها و اولویت‌بندی آن‌ها برای ساخت سد زیرزمینی با استفاده از روش نظرسنجی از متخصصان (تحلیل سلسله‌مراتبی گسترده) انجام شد و لایه‌‌های تهیه‌شده‌ی هر معیار با استفاده از مدل تحلیل سلسله‌مراتبی گسترده با توجه به نقش آن در مکان­یابی سدهای زیرزمینی امتیاز­دهی و وزن­دهی شد، و لایه­ها در نرم‌افزار  ARC GISبا یکدیگر تلفیق شد. نتایج نشان داد که تحلیل سلسله‌مراتبی گسترده روشی است که اهمیت معیارهای موثر در مکان­یابی را نشان می­دهد و بر معیارهای کیفی تاکید دارد، برای وقتی که شمار معیارها زیاد باشد کاربردی­تر است، و معیارهای کمی را در نظر نمی­گیرد. https://wmrj.areeo.ac.ir/article_119404_d1ea6d3e206ca1607155e5f844d24047.pdf

سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس پژوهش های آبخیزداری 2981-2313 32 1 2019 03 21 Effects of Land Use/Land Cover Change Scenarios on Landscape Metrics on the Talar Watershed تأثیر حالت‌های احتمالی تغییر کاربری/پوشش زمین بر مؤلفه‌های سیمای سرزمین در آبخیز تالار 84 99 119405 10.22092/wmej.2018.123624.1156 FA محسن ذبیحی دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس حمیدرضا مرادی دانشیار گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس مهدی غلامعلی‌فرد استادیار گروه محیط زیست، دانشکده‌ی منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس عبدالواحد خالدی درویشان استادیار گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2018 10 08 The present study was planned to investigate and predict the landscape metrics on the Talar Watershed, the Province of Mazandaran. Land use/land cover (LULC) maps were produced using the support vector machine (SVM) algorithm for the years 1989, 2000, and 2014. The land change modeler (LCM) was applied for the prediction of LULC maps in different LULC change scenarios for 2030. Multi-layer Perceptron and the Markov chain methods were conducted for transition potential modelling and change prediction, respectively. Landscape metrics including the percentage of landscape (PLAND), the number of patches (NP), the edge density (ED), the patch density (PD), the largest patch index (LPI), the landscape shape index (LPI), the interspersion and juxtaposition index (IJI), and the perimeter-area fractal dimension (PAFRAC) were investigated and extracted using the Fragstats software in the studied years and the LULC change scenarios. Results demonstrated that the changes in the trend of PLAND, NP, ED, PD, LPI, and LSI were decreasing, and increasing in other land use systems during the considered years in forest, rangeland and another LULCs, respectively. Elevation, distance from forest, distance from rangeland areas, and the empirical likelihood of change were identified as the most important factors influencing the LULC change in the studied scenarios. Also, the average increase of NP was calculated at 43.2, 8.9, and 7.9 percent in continuing the current LULC change, deforestation, and residential area development scenarios, respectively. Prioritization of different areas that require restoration with respect to the incorrect LULC changes, and determination and implementation of the precautionary and protective measures in the areas with change prediction based on the studied LULC change scenarios, as well as considering land use planning conditions to improve the health of Talar Watershed by managers and planners are recommended. پژوهش حاضر با هدف بررسی و پیش‌بینی تغییرات سنجه‌های سیمای سرزمین در آبخیز تالار در استان مازندران برنامه‌ریزی شده است. نقشه‌های کاربری/پوشش زمین در سال‌های 1368، 1379 و 1393 با به‌کارگیری الگوریتم ماشین بردار پشتیبان تهیه و با استفاده از مدل­ساز تغییر سرزمین در حالت‌های مختلف تغییر کاربری/پوشش برای سال 1409 پیش‌بینی شد. توان انتقال و پیش‎‌بینی تغییرات به‌ترتیب با استفاده از روش‌های پرسپترون چندلایه و زنجیره­ی مارکوف مدل­سازی شد. سنجه‌های سیمای سرزمین شامل درصد پوشش سیمای سرزمین، تعداد لکه، تراکم لبه، تراکم لکه، شاخص بزرگ‌ترین لکه، شاخص شکل سیما، شاخص پراکندگی و مجاورت و نسبت چولیدگی لبه در سال‌های بررسی‌شده، وحالت‌های ممکن تغییر کاربری/پوشش زمین با استفاده از نرم‌افزار Fragstats استخراج و تغییرات آن بررسی شد. نتایج نشان داد که روند تغییرات سنجه‌های درصد پوشش سیمای سرزمین، تعداد لکه، تراکم لبه، تراکم لکه، شاخص بزرگ‌ترین لکه، و شاخص شکل سیما در سال‌های بررسی‌شده در کاربری‌های جنگل و مرتع کاهشی، و در سایر کاربری‌ها افزایشی است. مهم‌‌ترین عوامل مؤثر بر تغییر کاربری/پوشش در حالت‌های بررسی‌شده ارتفاع، فاصله از زمین‌های جنگلی و مرتعی و احتمال تجربی برای تغییر شناخته شد. میانگین افزایش تعداد لکه در حالت‌های تداوم روند فعلی تغییر کاربری، جنگل‌زدایی و توسعه­ی زمین‌های مسکونی به‌ترتیب 43/2، 8/9 و 7/9% بود. برای بهبود وضعیت سلامت آبخیز تالار پیشنهاد می‌شود مناطقِ مختلفِ نیازمند احیا با توجه تغییرات کاربری/پوشش ناصحیح اولویت‌بندی شوند، و در مناطقی که تغییر در حالت‌های تغییر کاربری/پوشش زمین در آن‌ها پیش‌بینی شد، با درنظرگرفتن شرایط آمایش سرزمین اقدام‌های پیش‌گیرانه و حفاظتی تعیین و انجام شود. https://wmrj.areeo.ac.ir/article_119405_ab0fff8b6757f5800e6ab0949da4d251.pdf